Những ngày đầu tháng 6, bà con nông dân xã Tam Đa đang bước vào thời điểm thu hoạch lúa Xuân năm 2026. Đây cũng là giai đoạn quan trọng để chuẩn bị các điều kiện cần thiết cho sản xuất vụ Mùa. Trong đó, xử lý rơm rạ sau thu hoạch được xem là một trong những giải pháp kỹ thuật có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần nâng cao chất lượng đất, hạn chế sâu bệnh và tạo tiền đề cho cây lúa sinh trưởng, phát triển tốt ngay từ đầu vụ.
Theo khuyến cáo của Trung tâm Cung ứng Dịch vụ Sự nghiệp công xã Tam Đa, vụ Mùa năm nay diễn ra trong điều kiện thời gian chuyển vụ ngắn, nền nhiệt độ cao và thường xuyên có nước trên đồng ruộng. Nếu rơm rạ sau thu hoạch không được xử lý đúng cách, quá trình phân hủy yếm khí sẽ tạo ra các khí độc và axit hữu cơ gây ảnh hưởng đến bộ rễ cây lúa. Tình trạng nghẹt rễ, đen rễ, vàng lá, sinh trưởng chậm có thể xảy ra, làm giảm khả năng đẻ nhánh và ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất cuối vụ.
Bên cạnh đó, gốc rạ và tàn dư thực vật còn là nơi lưu tồn, phát sinh nhiều đối tượng sâu bệnh nguy hiểm như sâu đục thân, rầy nâu, bệnh khô vằn, đạo ôn và một số loại nấm bệnh khác. Vì vậy, việc xử lý rơm rạ ngay sau thu hoạch không chỉ giúp cải tạo đất mà còn góp phần cắt đứt nguồn sâu bệnh, bảo vệ sản xuất vụ Mùa.
Ảnh minh họa
Để rơm rạ phân hủy nhanh và hiệu quả, bà con cần chủ động sử dụng các chế phẩm vi sinh có khả năng phân giải xenluloza, rắc đều trên bề mặt ruộng sau khi thu hoạch. Việc áp dụng chế phẩm vi sinh sẽ thúc đẩy quá trình phân hủy rơm rạ, rút ngắn thời gian hoai mục, đồng thời biến nguồn phụ phẩm nông nghiệp thành nguồn hữu cơ quý giá bổ sung cho đất.
Cùng với đó, bà con nên bón từ 20 đến 25 kg vôi bột cho mỗi sào nhằm khử chua, trung hòa các chất độc phát sinh trong quá trình phân hủy hữu cơ, cải thiện môi trường đất và hạn chế sự phát triển của một số loại nấm bệnh. Sau khi bón vôi và sử dụng chế phẩm vi sinh, cần đưa nước vào ruộng và tiến hành bừa dập kỹ để trộn đều rơm rạ với bùn đất, tạo điều kiện thuận lợi cho hệ vi sinh vật hoạt động, giúp rơm rạ nhanh mục hơn và nâng cao chất lượng làm đất.
Đặc biệt, bà con tuyệt đối không đốt rơm rạ trên đồng ruộng hoặc dọc các tuyến đường giao thông. Việc đốt rơm rạ không chỉ gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng mà còn làm thất thoát nguồn hữu cơ có giá trị, giảm độ phì nhiêu của đất và ảnh hưởng lâu dài đến hiệu quả canh tác.
Trong xu hướng phát triển nền nông nghiệp xanh, an toàn và bền vững, việc tận dụng rơm rạ sau thu hoạch để bổ sung nguồn hữu cơ cho đất mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Đây không chỉ là giải pháp giúp giảm chi phí sản xuất, nâng cao hiệu quả kinh tế mà còn góp phần bảo vệ môi trường, cải thiện hệ sinh thái đồng ruộng và hướng tới nền nông nghiệp phát triển bền vững.
Để bảo đảm hoàn thành kế hoạch sản xuất vụ Mùa năm 2026 đúng khung thời vụ, Trung tâm Cung ứng Dịch vụ Sự nghiệp công xã Tam Đa đề nghị bà con nông dân thực hiện tốt phương châm “thu hoạch đến đâu, xử lý rơm rạ đến đó”, chủ động áp dụng các biện pháp kỹ thuật đã được hướng dẫn. Sự chủ động của mỗi hộ dân sẽ góp phần tạo nên những cánh đồng sạch, đất tốt, lúa khỏe, hướng tới mục tiêu giành thắng lợi toàn diện trong sản xuất vụ Mùa năm 2026.
